Буындардың ауыруы дәстүрлі түрде жасқа байланысты деп есептеледі, алайда бұл толықтай дұрыс емес. Буын әртүрлі себептерден – қауіпсізінен бастап өте күрделі ауруларға дейін мазалауы мүмкін, әрі бұл адамның жасына тәуелді емес. Ең бастысы – дәрігерге қаралу қажет болатын «қызыл жалаушаларды» ажырата білу, сондай-ақ ауырсынуды өз бетімен әрі тиімді түрде жеңілдету. Төменде осы туралы толық оқи аласыз.

Буындардың ауыруының себептері

Буын – бұл екі немесе бірнеше сүйектің ұштары түйісетін жер. Буынның ішінде және айналасында байламдар орналасады, ал сүйек ұштарының беттері гиалинді шеміршекпен қапталған, буын қуысы синовиальды сұйықтықпен ылғалданады. Бұл кез келген буынның шамамен алынған анатомиялық құрылысы. Осындай күрделі құрылымының арқасында қол, аяқ, саусақ, омыртқа адамға қимыл еркіндігін береді.

Буын ауырсынуы қандай болады

Ауырсыну әртүрлі сипатта болуы мүмкін. Медицина практикасында дәрігерлер ауырсынуды бағалау үшін арнайы шкалаларды қолданады, оның ішінде ең жиісі – ВАШ (визуалды-аналогтық шкала). Пациентке 1-ден 10-ға дейінгі аралық ұсынылады, мұнда 1 – ауырсыну жоқ, ал 10 – айқайға дейінгі төзгісіз ауырсыну. Адам өз ауырсыну деңгейін өзі анықтайды. Егер бағалау 4 және одан жоғары болса, әдетте ауырсынуды басу қажет.

Буын қандай жағдайдан кейін ауырады

Егер жүктемеден немесе жарақаттан кейінгі ауырсыну туралы айтсақ, бұл жиі кездесетін құбылыс. Мұндай ауырсынуға көбінесе спортшылар тап болады, алайда жасына не белсенділігіне қарамастан ешкім сақтандырылмаған.

Спортшылар мен фитнеспен белсенді айналысатындарда ауырсынудың негізгі себептері – артық жүктеме, жаттығуды дұрыс орындамау техникасы, шамадан тыс сермеліс, секіру, жаттығуға дейін жеткіліксіз қыздыру, созылуды елемеу.

Күнделікті өмірде буынның ауыруы үшін абайсызда сүріну, сәтсіз секіру, тауға серуенге шығу немесе тойда ұзақ билеу жеткілікті, яғни буынға артық салмақ түсуі мүмкін.

Буындардағы созылмалы ауырсынудың себебі остеоартрит, жүйелі аурулар, байламдардың созылмалы қабынуы және т.б. болуы ықтимал.

Буын ауырғанда қалай көмектесуге болады

Ауырсынуды басу үшін ең алдымен дәрілік емес әдістерді қолдануға болады. Егер ауырсыну мен ісіну болса, әсіресе жарақаттан кейін, салқын компресс көмектеседі.

Сондай-ақ жылы ванна, құрғақ жылу ауырсынуды азайтады. Зақымданған буын тұрақтылықты қажет етеді – серпімді таңғыш немесе дайын ортопедиялық бекіткіш бұған көмектеседі. Қимылды барынша азайтуға тырысыңыз, бірақ буынды толықтай қозғалтпай қалдырмаңыз.

Мысалы, диклофенак негізіндегі жергілікті қолданылатын дәрілік құралдар жарақаттарда және кейбір созылмалы ауырсыну себептерінде буын ауырсынуын плацебомен салыстырғанда айтарлықтай азайтады, әрі жүйелік жағымсыз әсерлердің қаупі минималды^{1, 2}. Жергілікті СҚҚП қолдануға ыңғайлы, оларды тікелей буын аймағына жағуға болады, сол арқылы ауырсыну мен қабынуға нысаналы әсер етеді.

Ауырсынуды жеңілдетудегі маңызды тәсілдердің бірі – жергілікті СҚҚП (стероидты емес қабынуға қарсы препараттар) қолдану.

Ауырсыну сыздаған, шаншып ауырған, өткір және басқа да сипатта болуы мүмкін.

Ауырсынудан бөлек, қабынудың көзге көрінетін белгілері де бар: ісіну, буын аймағындағы жергілікті температураның көтерілуі, қызару.

Егер ауырсынумен қатар буын аймағында айқын ісіну, тері түсінің өзгеруі, жалпы немесе жергілікті температураның көтерілуі, сондай-ақ қимылдың шектелуі байқалса – міндетті түрде дәрігерге қаралу керек.

Бұдан бөлек, буындардағы ауырсыну мынадай жағдайларда да мазалайды:

Алайда қимылдың өзі, дәлірек айтқанда сәтсіз қимылдар буын ауырсынуының ең жиі себебі болып табылады.
Жарақаттар: созылулар, көгерулер, жартылай шықпалар тұрмыста немесе спортпен шұғылдану кезінде орын алуы мүмкін.

Ең бастысы есте сақтау керек: егер барлық ұсыныстар орындалғанына қарамастан ауырсыну мен ісіну басылмаса, буын қозғалысы қалпына келмесе – дәрігерге қаралу қажет.

Мұзды ешқашан теріге тікелей қоймаңыз – алдымен бір қабат матаға орап алыңыз.

Пайдаланылған әдебиеттер